Home » Δεδομένα » Τα μοντέλα » Παλαιά και νέα μοντέλα του Μηχανισμού των Αντικυθήρων

Παλαιά και νέα μοντέλα του Μηχανισμού των Αντικυθήρων

Το πιο πρόσφατο μοντέλο του Μηχανισμού των Αντικυθήρων δημοσιεύτηκε στην επιθεώρηση Nature του Νοεμβρίου 2006 (Freeth κ.ά., Nature, 30 Νοεμβρίου 2006). Η εξέλιξη των μοντέλων του Μηχανισμού ακολούθησε τη μακροχρόνια προσπάθεια συμφιλίωσης των ενδείξεων από τα θραύσματα με ένα συμπαγές σχέδιο βασισμένο σε συνεκτική δομή και λειτουργία.

Το κλασσικό μοντέλο του Πράις αποτελεί τη βάση όλων των πρόσφατων μοντέλων του Μηχανισμού, παρόλο που πολλές λεπτομέρειες του μοντέλου αυτού έχουν πλέον απορριφθεί. Ο Ράιτ εισήγαγε ένα νέο μοντέλο το 2005. Αυτό ενσωμάτωνε κάποιες θεμελιώδεις αλλαγές στο μοντέλου του Πράις, καθώς και μια μηχανική πραγματοποίηση της υπόθεσης του Πράις ότι η εμπρόσθια όψη του Μηχανισμού μπορεί να αποτελούσε ένα πλανητάριο. Παρόλο που το μοντέλο αυτό ήταν εξαιρετικά ευφυές, με οχτώ ομοαξονικούς δείχτες, υπάρχουν διαφωνίες σχετικά με την αληθοφάνεια του συστήματος, ενώ η απουσία ενδείξεων από τα ίδια τα θραύσματα μπορεί να σημαίνει πως ίσως να μην καταλήξουμε ποτέ σε συναίνεση. Το μεγαλύτερο μέρος της οπίσθιας όψης του μοντέλου του Ράιτ έχει πλέον αντικατασταθεί από το μοντέλο του Ερευνητικού Προγράμματος του Μηχανισμού των Αντικυθήρων, παρόλο που έχουμε διατηρήσει την θεωρία του Πράις περί Μετωνικού Ημερολογίου 235 μηνών στο άνω τμήμα της οπίσθιας όψεως. Συγκεκριμένα, το μοντέλο του Ερευνητικού Προγράμματος απορρίπτει το άβολο καντράν του Δρακονιτικού μήνα του Ράιτ, αποτέλεσμα της τροποποίησης του διαφορικού γραναζιού του Πράις. Ένα επαναλαμβανόμενο θέμα της εργασίας του Ράιτ είναι ότι ο Μηχανισμός κατασκευάστηκε από επαναχρησιμοποιημένα μέλη παλαιότερων συσκευών –πράγματι, τον Σεπτέμβριο του 2006, χαρακτήρισε τον Μηχανισμό των Αντικυθήρων ως μια περίπτωση «Ελληνιστικής Πατέντας», κατά τη διάρκεια του 25ου Συμποσίου Επιστημονικών Οργάνων.

Οι μεγάλες αλλαγές στο μοντέλο του Ερευνητικού Προγράμματος αποτελούνται από ένα καντράν πρόβλεψης εκλείψεων, με τον κύκλο του Σάρου διαρκείας 223 μηνών, με ένα καντράν Εξέλιγμου (τριπλός Σάρος) ως βοηθητικό στα καντράν της κάτω οπίσθιας όψης, καθώς και μια ολική επανεκτίμηση του διαφορικού του Πράις. Πιστεύουμε πως πρόκειται για ένα επικυκλικό σύστημα που λειτουργεί με έναν εντελώς διαφορετικό τρόπο και πραγματοποιεί την θεωρία του Ιππάρχου περί μη σταθερής τροχιάς της σελήνης. Η πραγματοποίηση βασίζεται σε ένα εκπληκτικά ευφυές σχέδιο. Μαζί, οι αλλαγές αυτές αντιπροσωπεύουν μια τεράστια επανεξέταση της δομής των γραναζιών και υπονοούν πως υπήρξε ουσιαστική σύγχυση στα μοντέλα του Πράις και του Ράιτ, ανάμεσα στα εισαγόμενα δεδομένα και τα εξαγόμενα αποτελέσματα στο επικυκλικό σύστημα της οπίσθιας όψης του Μηχανισμού. Επιπλέον, η έξοδος των αποτελεσμάτων στο σύστημα του μοντέλου μας βρίσκεται στην εμπρόσθια και όχι την οπίσθια όψη, όπως γίνεται στα μοντέλα των Πράις και Ράιτ. Ένα μεγάλο πλεονέκτημα του μοντέλου μας είναι ότι ο Μηχανισμός δεν αποτελεί πλέον «Ελληνιστική Πατέντα» αλλά ένα οικονομικό σχέδιο με υπέροχη αρμονία και συνοχή. Επίσης, ολόκληρος ο σωζώμενος μηχανισμός (εκτός από ένα μόνο γρανάζι) κατανοείται ως απόλυτα βασισμένος σε δύο μεγάλους κύκλους του ηλιακού συστήματος της Βαβυλωνιακής αστρονομίας: τον Μετωνικό Κύκλο και τον Κύκλο του Σάρος.

Αναγνωρίζουμε το μεγάλο χρέος μας στους προκατόχους –συγκεκριμένα στο πρωτοπόρο έργο των Πράις, Μπρόμλεϋ και Ράιτ, το οποίο περιελάμβανε πολλές λαμπρές ιδέες. Στην κατασκευή όμως του μοντέλου μας, έχουμε απορρίψει μεγάλο μέρος της προηγηθείσας έρευνας. Πιστεύουμε πως το μοντέλο μας αντιπροσωπεύει μία γενικώς πειστικότερη εκδοχή των ενδείξεων από τα προηγούμενα. Εκτιμούμε βαθιά της άμεση αποδοχή των ιδεών μας από τον Ράιτ και την απευθείας ενσωμάτωσή τους στο μοντέλο που έχει κατασκευάσει. Δεν μπορούμε όμως να δεχτούμε πως οι αλλαγές αυτές αποτελούν μικρές μονάχα τροποποιήσεις –ίσως το μηχανικό μέρος των αλλαγών να ήταν εύκολο, όμως το μοντέλο μας είναι εντελώς διαφορετικό εννοιολογικά. Αντιπροσωπεύει μία θεμελιώδη αναθεώρηση ολόκληρης της δομής και λειτουργίας του Μηχανισμού.